Co Obecnie Wiemy o ADHD? 4 Kluczowe Odkrycia z Przeglądu Badań Obejmujących 3 Miliony Osób

TLDR

Ten artykuł to przegląd parasolowy metaanaliz dotyczących globalnej częstości występowania (prewalencji) zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci i młodzieży. Głównym celem autorów było zapewnienie solidnej syntezy dostępnych dowodów, wynikającej z analizy trzynastu metaanalitycznych przeglądów systematycznych obejmujących miliony uczestników. Badanie wykazało, że globalna prewalencja ADHD wynosi 8,0%, przy czym zaburzenie to występuje dwukrotnie częściej u chłopców (10%) niż u dziewcząt (5%). Ponadto, podtypem występującym najczęściej jest ADHD z przewagą nieuwagi (ADHD-I), co podkreśla potrzebę nadania priorytetu zapobieganiu, wczesnemu rozpoznawaniu i leczeniu ADHD w tej grupie wiekowej.

Journal of Affective Disorders 339 (2023) 860–866

Available online 24 July 2023 0165-0327/© 2023 The Authors. Published by Elsevier B.V. This is an open access article under the CC BY license (http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).

Review Article

The global prevalence of attention deficit hyperactivity disorder in children and adolescents: An umbrella review of meta-analyses

Getinet Ayano a,*, Sileshi Demelash b,f, Yitbarek Gizachew c, Light Tsegay d,1, Rosa Alati a,e,1

a School of Population Health, Curtin University, Australia b Ethiopian Public Health Institute, Addis Ababa, Ethiopia c Bethel Medical College, Addis Ababa, Ethiopia d Aksum University, Aksum, Ethiopia e Institute for Social Science Research, The University of Queensland, Brisbane, QLD, Australia f Department of Family Medicine, CAPHRI School for Public Health and Primary Care, Maastricht University, Maastricht, The Netherlands

A R T I C L E I N F O

Keywords: ADHD Children Adolescents Umbrella review Meta-analysis

A B S T R A C T

Background: Emerging epidemiological data suggest that hundreds of primary studies have examined the prevalence of ADHD in children and adolescents and dozens of systematic view and meta-analyses studies have been conducted on the subject.

The purpose of this umbrella review is to provide a robust synthesis of evidence from these systematic reviews and meta-analyses. Methods: We systematically searched PubMed, Web of Science, PsychINFO, and Scopus to find pertinent studies.

The study was preregistered with PROSPERO (CRD42023389704). The quality of the studies was assessed using a Measurement Tool to Assess Systematic Reviews (AMSTAR). Prevalence estimates from the included studies were pooled using invariance variance weighted random-effect meta-analysis.

Results: Thirteen meta-analytic systematic reviews (588 primary studies) with 3,277,590 participants were included in the final analysis. A random effect meta-analysis of these studies showed that the global prevalence of ADHD in children and adolescents was 8.0 % (95%CI 6.0–10 %). The prevalence estimate was twice higher in boys (10 %) compared to girls (5 %). Of the three subtypes of ADHD, the inattentive type of ADHD (ADHD-I) was found to be the most common type of ADHD followed by the hyperactive (ADHD-HI) and the combined types (ADHD-C).

Conclusion: Findings from our compressive umbrella review suggest that ADHD is highly prevalent in children and adolescents with boys twice more likely to experience the disorder than girls. Our results underpin that priority should be given to preventing, early identifying, and treating ADHD in children and adolescents.

Wprowadzenie: Nowe Spojrzenie na ADHD

Publiczne postrzeganie Zespołu Nadpobudliwości Psychoruchowej z Deficytem Uwagi (ADHD) jest często pełne stereotypów – zazwyczaj wyobrażamy sobie nadpobudliwego chłopca, który nie potrafi usiedzieć w miejscu. Jednak rzeczywistość tego złożonego zaburzenia neurorozwojowego jest znacznie bardziej zniuansowana.

Niedawno w Journal of Affective Disorders opublikowano przełomowy „przegląd parasolowy” (umbrella review) – czyli metaanalizę już istniejących metaanaliz, co stanowi najwyższy poziom dowodów naukowych – który dostarcza jednego z najklarowniejszych obrazów ADHD do tej pory. Analizując dane z 13 metaanaliz, które z kolei obejmują 588 pierwotnych badań i ponad 3,2 miliona uczestników, naukowcy uzyskali bezprecedensowy wgląd w globalny zasięg tego zaburzenia.

Najważniejszy wniosek z badania jest jednoznaczny: zagregowana globalna częstość występowania ADHD u dzieci i młodzieży wynosi 8,0%.

Ta kompleksowa analiza ujawnia jednak kilka zaskakujących prawd, które rzucają wyzwanie powszechnym przekonaniom. Oto cztery kluczowe odkrycia, które zmieniają nasze rozumienie ADHD.

1. Różnica między płciami jest realna, ale jej przyczyny mogą cię zaskoczyć

Przegląd potwierdził, że częstość występowania ADHD jest dwukrotnie wyższa u chłopców (10%) niż u dziewcząt (5%). Jednak przyczyny tej dysproporcji są bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać. Naukowcy wskazują na dwie potencjalne hipotezy:

• Jedna z teorii sugeruje, że dziewczynki mogą posiadać pewną formę biologicznej ochrony, która zmniejsza ryzyko rozwoju ADHD.
• Drugie, kluczowe wyjaśnienie, wskazuje, że ADHD u dziewcząt jest częściej przeoczane, ponieważ ich objawy nie pasują do tego samego stereotypu nadpobudliwego chłopca, co prowadzi do błędnej diagnozy lub jej braku.

2. W ADHD nie zawsze chodzi o „hiperaktywność”

Wbrew powszechnemu stereotypowi skupiającemu się na nadpobudliwości, badanie ujawniło coś zaskakującego: najczęściej występującym podtypem ADHD jest, choć nieznacznie, typ z przewagą nieuwagi (ADHD-I).

Szczegółowe dane dotyczące częstości występowania poszczególnych podtypów jasno to pokazują:

• Typ z przewagą nieuwagi (ADHD-I): 3,0%
• Typ z przewagą nadpobudliwości (ADHD-HI): 2,95%
• Typ mieszany (ADHD-C): 2,44%

Analiza sugeruje, że może to wynikać z faktu, iż objawy nieuwagi pozostają stosunkowo stałe w czasie. Z kolei objawy nadpobudliwości i impulsywności są bardziej „wrażliwe rozwojowo” i mają tendencję do słabnięcia wraz z wiekiem.

3. Wskaźniki ADHD w USA są szokująco wysokie

Jednym z najbardziej uderzających odkryć jest fakt, że częstość występowania ADHD u amerykańskich dzieci i młodzieży jest od 1,5 do 2,5 razy wyższa niż w innych częściach świata.

Badanie przytacza konkretne, wysokie wskaźniki dla różnych grup w USA: 16,6% wśród białych dzieci, 15,9% wśród czarnoskórych dzieci i 12,4% wśród dzieci pochodzenia azjatyckiego.

Autorzy badania zaznaczają, że dokładne przyczyny tych różnic „nie są dobrze znane”. Wskazują jednak na potencjalne czynniki, które mogą się do tego przyczyniać, takie jak współistniejące schorzenia, niski status socjoekonomiczny, problemy ze zdrowiem psychicznym rodziców, doświadczenie traumy oraz dyskryminacja rasowa.

4. Ukryty koszt: Finansowe obciążenie rodzin jest ogromne

ADHD ma również znaczący wpływ ekonomiczny na rodziny. Przegląd przytacza badanie z 2019 roku, które wykazało, że obciążenie ekonomiczne związane z wychowywaniem dziecka z ADHD było pięciokrotnie wyższe niż w przypadku dziecka bez tego zaburzenia.

Co istotne, ten dodatkowy koszt wynika głównie z kosztów pośrednich ponoszonych przez rodziców, takich jak utrata pracy lub konieczność brania dni wolnych w celu opieki nad dzieckiem.

Podsumowanie: Co dalej z naszą wiedzą o ADHD?

Ten kompleksowy przegląd potwierdza, że ADHD jest wysoce rozpowszechnionym i złożonym zaburzeniem, którego realne skutki wykraczają daleko poza uproszczone stereotypy. Jak podkreślają autorzy oryginalnego badania, wokół ADHD narosło wiele szkodliwych mitów i stygmatyzacji, co sprawia, że rzetelna wiedza jest kluczowa. To nie tylko kwestia trudności z koncentracją, ale zjawisko o głębokich implikacjach społecznych, ekonomicznych i płciowych.

Autorzy badania podsumowują, że priorytetem powinno stać się zapobieganie, wczesne wykrywanie i leczenie ADHD. To pozostawia nas z kluczowym pytaniem: jaka jest nasza wspólna odpowiedzialność, aby lepiej wspierać miliony dzieci i rodzin dotkniętych tym zaburzeniem?